⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 500
शब्द:
Simple Meaning:
संदर्भ (नाम #143 पुनरावृत्ती) : “पुरुष” हे नाम येथे पुन्हा येणे हे स्मरण करून देते की सर्व नामांचा, सर्व गुणांचा आणि सर्व सृष्टीचा अंतिम अनुभवकर्ता एकच आहे — तो परम पुरुष। ५०० व्या नामाच्या टप्प्यावरही हेच सत्य अधोरेखित होते की संपूर्ण सृष्टी ज्याच्यासाठी आहे, तोच तिचा खरा भोक्ता आणि साक्षी आहे। पौराणिक / आध्यात्मिक अर्थ : “पुरुष” म्हणजे केवळ देहधारी जीव नाही, तर तो सर्वोच्च चेतन तत्त्व आहे जो सर्व अनुभवांचा आधार आणि साक्षी आहे. संपूर्ण सृष्टी “त्याच्यासाठी” आहे — तोच सर्व अनुभवांचा अंतिम केंद्रबिंदू आहे। “शरीर-भूत-भृत” या संदर्भात, जरी तो सर्व शरीरांना धारण करणारा आहे, तरीही तो स्वतः त्या सर्व अनुभवांचा स्वतंत्र, परम साक्षी आणि भोक्ता आहे — ज्याच्यामुळेच सर्व अनुभूती शक्य होतात। ही पुनरावृत्ती हे स्पष्ट करते की : * सृष्टी त्याच्यातच आहे * अनुभव त्याच्यातच घडतो * आणि अनुभवकर्ता देखील शेवटी तोच आहे भक्तांसाठी अर्थ : या नामाची पुनरावृत्ती साधकाला हे स्मरण करून देते की आपण जे काही अनुभवतो — सुख, दुःख, कर्म, देहभाव — ते सर्व त्या “पुरुषा”च्या व्यापक चेतनेमध्येच घडत आहे। अंतिम सत्य : जरी तो सर्व शरीरांचा आधार आहे, तरीही तो स्वतः सर्वांचा परम अनुभवकर्ता आहे — आणि म्हणूनच तोच “एकमेव पुरुष” आहे, ज्याच्यासाठी ही संपूर्ण सृष्टी अस्तित्वात आहे।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
पौराणिक संदर्भ : नाम 143 पहावे. येथे विशेष भर “अंतर्यामी” या रहस्यमय तत्त्वावर आहे — जो प्रत्येक जीवाच्या अंतःकरणात स्थित राहून सर्व अनुभवांना साक्षी राहतो आणि प्रत्येक चेतनेद्वारे अनुभव घेतो, तरीही कर्मबंधनापासून सदैव अलिप्त आणि मुक्त राहतो.
विवेचन:
जो सर्व भोग, यज्ञ, अर्पण आणि कर्मफळांचा अंतिम भोक्ता आहे, तो भोक्ता. भक्तीपूर्वक अर्पण केलेल्या वस्तूचा तो प्रेमाने स्वीकार करतो. कर्माचा साक्षी आणि अर्पणाचा परम अधिकारी म्हणून हे नाव प्रसिद्ध आहे.
अर्थ:
जो कर्माच्या फळांचा भोक्ता आहे.
English Meaning
Meaning:
Om Bhoktre Namah।