⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 510
शब्द:
Simple Meaning:
सत्य (खरेपणा, सत्यता) + संध (करार, वचन, बंधन) यावरून; “ज्यांचे वचन आणि करार हेच परम सत्य आहेत” — ज्यांचे प्रत्येक शब्द स्वतःच अंतिम सत्यासारखे निश्चित आहे; ज्यांनी दिलेले वचन कधीही अपूर्ण राहत नाही आणि तेच शाश्वत वास्तव आहे।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
संदर्भ : श्रीरामांच्या सत्यनिष्ठा आणि पित्याच्या वचनाचे पालन हे “सत्यसंध” स्वरूपाचे सर्वोच्च उदाहरण आहे। पौराणिक कथा : जेव्हा दशरथांनी कैकेयींना दोन वर दिले होते, तेव्हा श्रीरामांचे राज्याभिषेक ठरले होते. परंतु कैकेयींनी मागणी केली — “रामांना चौदा वर्षे वनवासात पाठवा आणि भरताला राजा करा.” हे ऐकून दशरथ अत्यंत दुःखी झाले आणि वचन मोडण्याचा विचार करू लागले. परंतु श्रीरामांनी, जे “सत्यसंध” आहेत, स्पष्टपणे सांगितले : “पित्याचे वचन राखणे हे राज्यापेक्षा, सुखापेक्षा अधिक श्रेष्ठ आहे.” आणि ते तात्काळ वनवासासाठी तयार झाले। हीच सत्यसंधता आहे — जिथे सत्य आणि वचन हेच अंतिम बंधन असते, जरी त्यासाठी वैयक्तिक त्याग करावा लागला तरीही। पुढे, श्रीरामांनी समुद्राला वचन दिले की तीन दिवसांत मार्ग न दिल्यास ते बाणांनी त्याचे शोषण करतील. तिसऱ्या दिवशी समुद्र स्वतः प्रकट झाला — कारण रामांचे वचन आणि इशारे दोन्ही सत्यसंध होते। भक्तांसाठी अर्थ : भगवान विष्णू “सत्यसंध” असल्याने शास्त्रातील प्रत्येक वचन अपरिवर्तनीय सत्य आहे. “माझे नाम घ्या, मी रक्षण करीन” हे केवळ वचन नाही, तर परम सत्य आहे — जे कधीही अपूर्ण राहत नाही।
विवेचन:
ज्याचा संकल्प सत्य असतो आणि जो वचनपालन करणारा आहे, तो सत्यसन्धः. तो जे ठरवतो ते निश्चित पूर्ण होते. विश्वासार्हता, निष्ठा आणि धर्मनिष्ठ संकल्प यांचे हे दैवी नाव आहे.
अर्थ:
ज्याचा संकल्प नेहमी सत्य ठरतो.
English Meaning
Meaning:
Om Satyasamdhaya Namah।