⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 8
शब्द:
Simple Meaning:
संस्कृत शब्द "भूत" (सर्व प्राणिमात्र) + "आत्मा" (आत्मा/स्वरूप) यांपासून; "सर्व प्राणिमात्रांचा आत्मा" — सृष्टीतील प्रत्येक जीवाच्या अंतर्यामध्ये विद्यमान असलेले स्वरूप।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
महत्त्व. हे नाम ‘अंतर्यामी’ (आतील नियंत्रक) या तत्त्वाची ओळख करून देते. बृहदारण्यक उपनिषद (3.7) मधील "अंतर्यामी ब्राह्मण" विभागात याज्ञवल्क्य शिकवतात की पृथ्वी, जल, अग्नी, आकाश, सूर्य, दिशा, चंद्र, प्राण, वाणी, नेत्र, कर्ण, मन आणि त्वचा यांच्या अंतःकरणात एक असा अधिष्ठाता वास करतो जो आतून सर्वांचे नियंत्रण करतो, परंतु ज्याला ते स्वतः जाणत नाहीत. तो अंतर्यामी म्हणजे ‘भूतात्मा’ म्हणून विष्णू आहे। भगवद्गीता (13.2). “क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत” — "हे भारत, सर्व क्षेत्रांमध्ये मला क्षेत्रज्ञ (क्षेत्राचा ज्ञाता) म्हणून जाण." ‘भूतात्मा’ हे त्याच सत्याचे दैवी नामरूप आहे।
विवेचन:
सर्व जीवांच्या अंतःकरणात वसणारा आत्मरूप परमेश्वर म्हणजे भूतात्मा. तो प्रत्येकाच्या हृदयात अंतर्यामी म्हणून जागृत असतो. जगातील विविध देह वेगळे असले तरी त्यात वसणारे परमचैतन्य एकच आहे.
अर्थ:
सर्व जीवांचा अंतरात्मा.
English Meaning
Meaning:
Om Bhutatmane Namah।