⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 518
शब्द:
Simple Meaning:
अनंत (असीम, अंत नसलेला) + आत्मा (स्वत: / चेतन तत्त्व) यावरून; “ज्यांचा आत्मस्वरूप अनंत आणि अंतहीन आहे” — ज्यांच्या अंतःकरणाला कोणतीही सीमा, मर्यादा किंवा समाप्ती नाही; जे सर्व दिशांनी आणि सर्व काळात निरंतर विस्तारलेले आहे।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
संदर्भ : उपनिषदे ब्रह्माला अनंत, सीमा नसलेले आणि अपरिमेय असे वर्णन करतात। पौराणिक कथा : जेव्हा ब्रह्मदेवांना विष्णूंच्या रूपाची मर्यादा जाणून घ्यायची होती, तेव्हा ते वरच्या दिशेने हजारो वर्षे उड्डाण करूनही त्यांच्या शिराचा अंत शोधू शकले नाहीत. तसेच शिवांनी खाली जाऊन त्यांच्या चरणांचा शोध घेतला, तरीही त्यांनाही शेवट सापडला नाही. दोघेही अखेरीस परत येऊन त्या “अनंतात्मा” विष्णूंना शरण गेले, हे समजून की अनंताला कोणत्याही सीमित साधनांनी मोजता येत नाही। शेषनाग, ज्यावर विष्णू शयन करतात, त्यालाही “अनंत” म्हटले जाते — हे दर्शवते की अनंत तत्त्व अनंतावरच आधारलेले आहे। ऋषींनी जेव्हा विष्णूंच्या गुणांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा प्रत्येक वेळी अनंत गुणांचेच दर्शन झाले, आणि कोणतीही यादी पूर्ण होऊ शकली नाही — कारण प्रत्येक गुण स्वतःमध्येही अनंत होता। भक्तांसाठी अर्थ : “मी कोण आहे?” या प्रश्नाचे उत्तर म्हणजे — आपण मर्यादित शरीर किंवा मन नसून, त्या अनंतात्म्याचेच प्रतिबिंब आहोत। अनंतात्मा म्हणजे भगवान विष्णूंची चेतना, जी प्रत्येक जीवाच्या रूपात स्वतःचा अनुभव घेत आहे. हे जाणल्यावर लहानपण, कमीपणा आणि मर्यादेची भावना विलीन होते आणि साधक आपल्या खऱ्या अनंत स्वरूपाशी एकरूप होतो।
विवेचन:
ज्याचा आत्मा अनंत आहे, तो अनन्तात्मा. त्याचे स्वरूप सीमा, बंधन आणि परिमाण यांच्या पलीकडे आहे. अगाध चैतन्य आणि अपरिमित अस्तित्व यांचे हे दिव्य नाव आहे.
अर्थ:
ज्याचा आत्मा किंवा स्वरूप अनंत आहे.
English Meaning
Meaning:
Om Anantatmane Namah।