⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 522
शब्द:
Simple Meaning:
महाः (महान/अत्युच्च) + अर्ह (योग्य, पात्र, पूजेस योग्य) यावरून; “जो सर्वात श्रेष्ठरीत्या सर्व पूजेस आणि सन्मानास पूर्णतः पात्र आहे” — सर्व अस्तित्वातील सर्व जीवांमध्ये एकटाच जो संपूर्ण वंदना, उपासना आणि गौरव यासाठी सर्वाधिक योग्य आहे।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
संदर्भ : सर्व शास्त्रांमध्ये भगवान विष्णूंना “महाअर्ह” — सर्वात उच्च पूजेस योग्य — म्हणून स्थापित केले आहे। पौराणिक कथा : युधिष्ठिरांच्या राजसूय यज्ञात जेव्हा अग्रपूजेचा (पहिल्या सन्मानाचा) प्रश्न उपस्थित झाला, तेव्हा सहदेवांनी श्रीकृष्णांचे नाव सुचवले. भीष्मांनी तत्काळ समर्थन केले आणि सांगितले : “कृष्ण हे ‘महाअर्ह’ आहेत — सर्वात अधिक पूजेस योग्य. तेच सर्व महानतेचा मूळ स्रोत आहेत.” जेव्हा शिशुपालाने विरोध केला की भीष्म वृद्ध आहेत, द्रोण गुरु आहेत आणि व्यास सर्वात ज्ञानी आहेत, तेव्हा भीष्मांनी स्पष्ट केले : “ते ‘अर्ह’ आहेत, म्हणजे पूजेस योग्य आहेत; परंतु कृष्ण ‘महाअर्ह’ आहेत — कारण तेच सर्व योग्यता, ज्ञान आणि शक्ती यांचे मूळ आहेत.” भक्तांसाठी अर्थ : सांसारिक गोष्टी (अर्ह) जसे की ज्ञान, धन, सेवा — या योग्य आहेत; परंतु त्या सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे “महाअर्ह” भगवान विष्णूंची उपासना. जसे सोने मौल्यवान आहे, पण त्याला तयार करणारी तत्त्वशक्ती अधिक श्रेष्ठ आहे, तसेच सर्व पूजनीय गोष्टी योग्य असल्या तरी “महाअर्ह” हेच अंतिम पूज्य आहेत।
विवेचन:
जो सर्वोच्च पूजेस पात्र आहे, तो महार्हः. त्याच्या महिमेला अनुरूप अशी पूजा, भक्ती आणि अर्पण करणे हेच योग्य मानले जाते. सर्व उपासनेचे अंतिम पात्र म्हणून हे नाव गौरविले जाते.
अर्थ:
जो महान पूजेस पात्र आहे.
English Meaning
Meaning:
Om Maharhaya Namah।